QUANG HƯNG. Còn công nghệ chế biến lương thực, thực phẩm và công nghệ cơ khí - chế tác nằm ở mức kém cỏi, lạc hậu so với thế giới. Mà nhập khẩu thiết bị, công nghệ mới thì giá thành khá cao. Theo đánh giá của các chuyên gia thì trình độ công nghệ dệt - sợi của doanh nghiệp tỉnh thành mới chỉ đạt ở mức trung bình khá của thế giới. Ngay tại doanh nghiệp. Nguồn vốn đó phải được hình thành từ nhiều nguồn: ngân sách thành phố, các quỹ tương trợ tài chính và huy động từ xã hội. Theo đại diện Phòng Quản lý công nghệ (Sở KH-CN đô thị), những tiêu chí cho vay còn khá bất cập, từ việc yêu cầu giao kèo sản phẩm đến thời gian hoàn vốn quá ngắn.
Cụ thể, Quỹ Phát triển khoa học công nghệ thành thị được thành lập từ năm năm trước, nhưng đến nay mới chỉ có chưa đầy mười doanh nghiệp nhận được nguồn vốn tương trợ trị giá 25 tỷ đồng. Tuy nhiên vấn đề khó khăn là muốn thay đổi công nghệ thì cần phải có vốn đầu tư tương đối lớn.
Cho dù công nghệ giá rẻ. Khuyến khích nhập cảng máy móc, thiết bị có tính năng vượt trội về hà tằn hà tiện năng lượng và tài nguyên, thân thiện môi trường. Trong khi nguồn vốn ưu đãi dành cho lĩnh vực này còn rất hạn hẹp. Đây là một hướng đi rất khả quan. Công nghệ giấy, may, nhựa, sữa chỉ đạt mức trung bình.
Vì thế, tỉnh thành cần phải dành một nguồn vốn một mực để tương trợ cho việc đổi mới công nghệ sản xuất ở các doanh nghiệp trên địa bàn. Mới đây, trong Chỉ thị số 17/CT-TTg về tăng cường quản lý kiểm soát việc nhập cảng công nghệ, máy móc, thiết bị của doanh nghiệp vừa được Thủ tướng Chính phủ chuẩn y, đã quy định các doanh nghiệp chỉ được du nhập máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ mới, ưu tiên du nhập máy móc, thiết bị có trình độ công nghệ tiền tiến, phù hợp với dự án đầu tư đã được duyệt.
Có chương trình hỗ trợ vốn vay quá thấp (vay 30% kinh phí) nhưng phải thu hồi đến 70% vốn sau khi thương nghiệp hóa sản phẩm. Cụ thể là với sản phẩm của gần 30 dự án khoa học - công nghệ đã được sở chuyển giao cho doanh nghiệp sinh sản giảm giá thành sản phẩm từ 30% đến 40% so với sản phẩm nhập khẩu có chất lượng tương đương. Na ná, Chương trình tương trợ chế tác robot công nghiệp từ năm 2008 đến nay cũng mới tương trợ bảy tỷ đồng cho 17 dự án.
Như vậy, sẽ không có cửa cho việc du nhập các thiết bị, công nghệ cũ với giá rẻ. Sở cũng đã khai triển chương trình "Đổi mới công nghệ công nghiệp sinh sản phục vụ dịch chuyển cơ cấu công nghiệp trên địa bàn thị thành" và chương trình "hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất - chất lượng, hội nhập". Dự định nếu cả thảy doanh nghiệp đều thành lập quỹ, tổng kinh phí có thể đạt từ 1,5 đến 2 tỷ USD.
Theo thông tin từ Sở Khoa học và Công nghệ thành thị, từ năm 2005 đến nay, chuẩn y chương trình tương trợ doanh nghiệp bằng việc ứng dụng các công nghệ mới tần tiện năng lượng đã giúp các doanh nghiệp trên địa bàn tiện tặn được 500 tỷ đồng.
Không du nhập máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ mà các nước đã ban bố loại bỏ vì lạc hậu, chất lượng kém, gây ô nhiễm môi trường. Góp phần quan trọng giúp các doanh nghiệp thành phố trụ vững và phát triển.
Tỉnh thành nên có các cơ chế, chính sách tương trợ hiệp và tạo điều kiện thuận tiện cho các doanh nghiệp phát triển các quỹ này theo hướng có lợi cho chính doanh nghiệp.
Trong các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp các máy móc, thiết bị sản xuất hầu như rất ít được thay mới. Hiện nay trên địa bàn thị thành đã có 49 doanh nghiệp thành lập quỹ, 26 doanh nghiệp trích lập được quỹ với số tiền 346,8 tỷ đồng.
Trong đó 117,8 tỷ đồng (chiếm 33,9%) đã được chi đầu tư cho đổi mới công nghệ và thiết bị. Chính thành thử mà qua khảo sát của cơ quan chức năng ở 900 doanh nghiệp sinh sản đang hoạt động trên địa bàn thị thành thì tỷ lệ các máy móc, thiết bị chính đang dùng có trình độ công nghệ nhàng nhàng và lạc hậu chiếm tới gần 90% (ở các doanh nghiệp liên doanh nước ngoài là 55%).
Ích lợi của việc đổi mới công nghệ sản xuất là rất rõ ràng. Giúp doanh nghiệp tiết kiệm ngoại tệ, tăng hiệu quả đầu tư đạt khoảng 3,36 lần. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần chủ động thành lập các quỹ phát triển khoa học - công nghệ để hỗ trợ nhau khi cấp thiết.
Do đó, sản phẩm làm ra thiếu sức cạnh tranh cả về giá cả lẫn chất lượng.
