Lần nào gặp, Đại tướng cũng hỏi han việc luyện tập, có lần Đại tướng vào tận buồng tập để thăm chúng tôi
Ông có thể vui lòng kể lại kỷ niệm lần đầu gặp Đại tướng? Trung tướng Phạm Tuân.
Không biết đến bao giờ Việt Nam mới có được một vị Đại tướng như thế! PV: Cảm ơn Trung tướng!.
Việc Đại tướng gọi phi công lên để nghe trực tiếp về cách đánh, chứ không qua vắng, còn cho chúng tôi thấy rõ phong cách lãnh đạo của vị chỉ huy cấp cao: gần gũi, nắm bắt sát thực tế để chỉ đạo tranh đấu. Nhưng bác biết ý bảo cứ ngồi và tiếp chuyện chuyện trò. Từ trong phòng kín, tôi đã cởi chiếc gương ở tay áo bộ đồ bay vào vũ trụ để tặng Đại tướng với tất tật tình cảm và sự trân trọng. Những lời của Đại tướng khiến chúng tôi cảm động, vừa thấy sự quan tâm của Đảng, quốc gia, vừa thấy được tình cảm của riêng Đại tướng.
Khi chúng tôi ở Trung tâm bay, mỗi lần đi công tác, dừng ở Moskva, bác đều gọi cả gia đình đến nói chuyện, ăn cơm và ân cần hỏi xem chúng tôi thiếu thốn gì, hay cần gì.
Con gái tôi khi đó mới 4 tuổi, thường chạy nhảy tinh nghịch, đôi khi tôi nhắc mà bác còn bảo để kệ cho cháu chơi. Bác luôn dặn: các cậu phải nuốm biểu đạt được ý chí, kiên tâm, nghị lực và trí tuệ của người Việt Nam. Đại tướng xây dựng niềm tin cho cấp dưới qua chính hình ảnh của mình và là tấm gương lớn cho các đời người Việt Nam, về cả bản thân và gia đình.
PV: Trung tướng có vinh dự nhiều lần gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng hỏi rất cặn kẽ việc đánh như thế nào, khi tôi kể tường tận là đến khẩu lệnh thứ 3 tôi mới bắn ở cự ly gần, bác hỏi luôn, có phải tôi gọi điện cho anh Thiều bảo bắn gần không? (Anh Vũ Xuân Thiều bắn rơi tàu bay Mỹ hôm 28/12/1972, nhưng bắn gần quá, không thoát ly kịp, nên hy sinh).
Vẫn biết Đại tướng ốm nặng từ lâu, nhưng vẫn giật thột, thảng thốt khi nghe tin bác ra đi. Tư tưởng của Đại tướng được các đời sau thấm nhuần: đánh thắng nhưng phải giảm tổn thất. PV: Khi ở Liên Xô, ông cũng nhiều lần được gặp Đại tướng? Trung tướng Phạm Tuân: Trước khi bay vào vũ trụ, tôi được nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, quốc gia, trong đó có Đại tướng Võ Nguyên Giáp, gặp gỡ.
Đại tướng để lại ấn tượng sâu sắc trong anh em đội viên và bản thân tôi, từ khi mới vào quân đội. Trung tướng Phạm Tuân: Tôi vinh hạnh được tham gia vào tuổi chiến tranh khốc liệt với đế quốc Mỹ những năm 1968 - 1969 và đỉnh cao là năm 1972, nên được biết, thời gian đó, Đại tướng liên tiếp đến tận phi trường, các sở chỉ huy, thăm trận địa để rút kinh nghiệm đánh B52 và cổ vũ đội viên.
Trung tướng Phạm Tuân tặng hoa mừng thọ Đại tướng Võ Nguyên Giáp 95 tuổi
Tình cảm của bác đối với gia đình tôi khôn xiết sâu sắc. Quan điểm của bác rất rõ ràng, Việt Nam không sản xuất máy bay, vì khi ta mà sinh sản được máy bay thì các nước đã đi một bước rất xa rồi, ta nên tìm cách sản xuất khí giới đương đại, ăn nhập với khả năng, theo phương châm “đi tắt đón đầu”.
Sự quan tâm đó tác động lớn đến tâm lý của anh em, để mỗi người đều thấy phải núm để đáp lại. Lần trước tiên tôi được trực tiếp gặp Đại tướng là năm 1973, sau thắng lợi Điện Biên Phủ trên không (trước đó, tôi bắn rơi B52 đêm 27/12/1972, thì sớm ngày 28/12/1972, Đại tướng đã gửi điện chúc hạ quân nhân Không quân, cho thấy sự quan hoài, khích lệ kịp thời của vị lãnh đạo với cấp dưới).
Đại tướng đến Trung đoàn làm việc, ngủ qua đêm và gọi tôi lên hỏi về chuyện đánh B52.
Bác hỏi thăm từ những người đội viên quân giới hồi mới thành lập giờ còn sống không và ở đâu, khiến chúng tôi rất ngạc nhiên và xúc động, vì khi đó, Cục Quân giới chỉ là đơn vị nhỏ thuộc Tổng cục Hậu cần, vậy mà đã ở tuổi 95, bác vẫn quan tâm và nhớ với trí tưởng rất sạch.
Đại tướng chăm chú nghe từng chi tiết nhỏ, rồi dặn: địch đã ngừng bắn ở miền Bắc, nhưng Không quân vẫn phải cảnh giác, sẵn sàng đương đầu và phải đánh thắng. Bác là một vị tướng toàn diện: trí óc quân sự anh tài, tầm văn hóa lớn và đặc biệt là tính nhân bản sâu sắc, nói năng nhẹ nhõm, truyền cảm - chỉ có ở người có cả trí tuệ lẫn thực tại. Tôi rất kiêu hãnh được là lính của bác, càng kiêu hãnh khi những nhiệm vụ được bác giao đều thực hành được.
Sang Liên Xô học, các nghiêm phụ nhà trường nói đến Việt Nam là nói đến Điện Biên Phủ, đến Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Trong nỗi đau chung khi “vị tướng huyền thoại” ra đi, chúng tôi đã cùng Trung tướng Phạm Tuân ôn lại những kỷ niệm về Đại tướng. PV: Điều đọng lại trong ông từ những lần gặp gỡ Đại tướng? Trung tướng Phạm Tuân: Khi tôi tham chiến, đã nghe danh tướng Giáp với trận Điện Biên Phủ lẫy lừng.
Khi tôi bay vào vũ trụ, Đại tướng đại diện đoàn Chính phủ Việt Nam sang thăm và dặn dò tôi trước khi lên tàu. Đại tướng coi chúng tôi như con cái trong nhà, gần gụi, thân tình, không hề có ranh giới giữa một Đại tướng với người lính.
Đại tướng khen ngợi lực lượng Phòng không - Không quân lập công lớn đánh thắng B52 trên bầu trời Hà Nội, khiến tôi rất kiêu hãnh. Rồi Đại tướng dặn dò từng vấn đề cụ thể, thực tiễn, là bài học để chúng tôi xây dựng kế hoạch. Tôi vội thưa là chúng tôi không gọi điện cho nhau được, mà chỉ báo với cấp trên việc đã bắn gần, vì khi đó, điện thoại đâu dễ.
Đây là một tổn thất lớn cho Quân đội, nhân dân và giang san. Khi tôi ở Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, dịp mừng thọ Đại tướng năm 2005, chúng tôi đến thăm, thì thư ký nhắc tôi chỉ nói 5 phút, để cho bác nghỉ.
